Wereld! Hallo

Het plan is om een boek te schrijven over hoe normen veranderen op dezelfde manier als taal, en daarmee het inzicht definitief te populariseren dat taal en cultuur niet wezenlijk van elkaar verschillen maar eigenlijk gewoon hetzelfde zijn. Binnen de moderne taalkunde is dat geen wereldschokkend nieuws, denk ik, maar daarbuiten realiseert geen hond zich dat! Taal bestaat uit normen! Als u, mijn lezer, enkel de eerste bladzijde van dit boek leest, hoop ik dat in elk geval die boodschap door blijft knagen en zich stukje bij beetje in uw overige denkpatronen nestelt.

[Hier die kerngedachte]

Sinds ik op dit inzicht kwam heb ik er een boek over willen schrijven. Ik kwam op het idee terwijl ik bij mijn vriendin Siri thuis zat. Onder haar luid protest was ik haar aan het uitleggen hoe taalakademies werken. Ze zei dat ze niet luisterde en dat het haar niet interesseerde, maar ik bleef maar doorzaniken, net zo lang tot haar vriend thuiskwam en ik wegmoest zodat ze rustig konden zoenen en eten koken. Staand op straat besefte ik dat ik hier een boek over wilde schrijven: hoe rechtbanken en taalakademies dezelfde functie vervullen, de ene voor normen en de andere voor woordbetekenissen. Siri wilde mijn verhaal al niet horen, hoezo zit dan de wereld op dit boek te wachten? Wereld, ik heb er vertrouwen in dat jullie me volgen in deze duizelingwekkende ontdekkingsreis. Het wordt vernieuwend aan alle kanten. De boodschap noch haar vorm zijn ooit tevoren zo gezien. Enkel dat ze op papier geprint en gekaft gaat worden en wellicht in boekwinkels en bij praatjes aan de man/vrouw gebracht, wat toch vrij onvernieuwend is; misschien kan ik het op eetpapier schrijven met choco-pen en – daar met een geit op een vlot een boek promoten al gedaan is – het door ezelrijdende schoonmaaksters laten voorlezen in gevangenissen en op kinderfeestjes (de kinderen kunnen het eetpapier vervolgens in hun party-bags mee naar huis krijgen en daar de zwaardere theorie tijdens het avondeten aan hun ouders uitleggen.)

In Luxemburg betalen ze je dik. Ik kreeg op de dag dat ik aankwam meteen een baan en ik beëindig de studie ondanks veelvuldige uitstapjes naar het buitenland met een klein maar zeker spaarvermogen. Binnen Noordwest-Europa denk ik dat het contrast tussen Luxemburg en Noord-Ierland een van de grootst mogelijk vindbare is. Met wat hier het magere overschot is van een studentenloon, kan ik mezelf in Belfast denk ik maandenlang in leven houden.

Dit boek moet in het Nederlands. Als je zo lang in het buitenland woont wordt Nederlands iets vreemds, het is ver weg en een soort fascinerende herinnering. De verhouding tot de taal verandert zeker weten: nu is het iets wat ik kan en weet, wat ik met mijn vrienden niet kan delen (ter hunner treurnis toch vaak geprobeerd). Als ik iemand tegenkom die het ook spreekt is het een gelegenheid om zowel voor hen die het wel als die het niet verstaan mijn vloeiendheid tentoon te spreiden. Aldus ontstaat in een woonkamer in Belfast een doorwrochten filosofische onderzoeking in het Nederlands. Het moet niet alleen in het Nederlands, het moet ook in zeer toegankelijk publiek-wetenschappelijk Nederlands, is het idee – sterker nog, een soort plezierig persoonlijk relaas waarbij je de zogenaamd moeilijke theorie snapt zonder dat het enige moeite kost. Wie weet win ik tegelijkertijd een spinozabeker en een gouden griffel.
 
Dat brengt me op het volgende thema: wetenschappelijke objectiviteit. Mij is het helder dat wetenschap niet objectief kan zijn en beter ook niet kan doen alsof. Voor ik dat aan de hand van Kuhn en zijn paradigma's ga uitleggen, wat ik overigens helemaal nog niet gelezen heb, eerst een anecdote ter illustratie: [het contrast tussen de denkwijzen in de MAGEO en de MLCMMC.]

C. Kramsch differentiates between culture and language

Dit is een  verder ongerelateerde maar wel mooie foto die ik in Namibië nam. Er was een verzameling provisorische hutjes, waar deze, geheel uit frisdrankblikjes opgetrokken, er één van was. Dit stond in de buurt van een verkoppunt voor al dan niet zelfgemaakte kettingen en armbandjes. Ik denk dat de hutjes daar stonden om de verkopers tegen de zon te beschermen zolang als er geen kopers in de buurt waren (vaak, want het was midden in de woestijn). Het kan natuurlijk ook dat de hutjes zelf de attractie waren.

I had a lot of fun reading the first chapter of Language and culture by Claire Kramsch, especially because I didn't fully agree with what she was saying, although I found it interesting. Apparently creativity breeds from disagreement, because after reading and avidly typed the following, which I would now like to share with you.

In the chapter “The relationship of Language and Culture”, Kramsch makes a differentiation between language and culture, however closely related they are to her.

“Culture is the product of socially and historically situated discourse communities, that are to a large extent imagined communities, created and shaped by language.” (p 10)

“Language is a system of signs that is seen as having itself a cultural value. Speakers identify themselves and others through their use of language; they view their language as a symbol of their social identity. The prohibition of its use is often perceived by its speakers as a rejection of their social group and their culture. Thus we can say that language symbolizes cultural reality. (p3, original emphasis) 

Yet I feel the following passages prove otherwise, namely that language and culture are not separate, but the same. Culture is “language by other means”, or language is “spoken culture”.

 “Culture both liberates and constrains. It liberates by investing the randomness of nature with meaning, order and rationality and by providing safeguards against chaos; it constrains by imposing a structure on nature and by limiting the range of possible meanings created by the individual.” (p 10)

“Common attitudes, beliefs and values are reflected in the way members of the group use language – for example, what they choose to say or not to say and how they say it. Thus, in addition to the notion of speech community composed of people who use the same linguistic code, we can speak of discourse communities to refer to the common ways in which members of a social group use language to meet their social needs. Not only the grammatical, lexical, and phonological features of their language (for example, teenage talk, professional jargon, political rhetoric) differentiate them from others, but also the topics they choose to talk about, the way they present information, the style with which they interact, in other words their discourse accent.” (p6-7, original emphasis)

“The way in which people use the spoken, written, or visual medium itself creates meanings that are understandable to the group they belong to, for example, through a speaker's tone of voice, accent, conversational style, gestures and facial expressions. Through all its verbal and non-verbal aspects, language embodies cultural reality.” (p3, original emphasis.)

It surprises me that even in an introductory work to the relation between language and culture, the idea that the two are the same thing through different means is not expressed. It is not such a far stretch of concepts, but it makes a lot more sense than to separate them.

As Kramsch suggests, culture helps to structure the chaos of nature, and invests specific objects, places and actions with meaning. It allows people to share common understandings, assumptions and expectations. Language does the exact same, but instead of associating e.g. white flowers or the graveyard with the idea of death, it associates the sound sequence /dεθ/ with the idea of death.

The sound sequence may be a more accessible and quick way of expressing the idea than the flowers or the graveyard, and the flowers or the graveyard give a more total experience: you can see, smell and touch them. They are also things of themselves, whereas /dεθ/ is nothing other than the sound sequence. Thus the relation between the sound sequence and the concept is more direct than that between the flowers and the concept.

Kramsch, C. J. (1998). Language and culture (Vol. 3). Oxford: Oxford University Press.

Herstart

Het nieuwe semester is begonnen. Ik had gepland om allerlei vakken waar ik eigenlijk niet voor ingeschreven sta te auditeren en dat plichtmatig ingeroosterd, maar desondanks heb ik me gisteren achter de computer verschanst en hoegenaamd niets volbracht. Vandaag werd ik doodmoe wakker, te moe om lang genoeg rechtop te staan om me aan te kleden, zodat ik besloot om op een ander matras nog wat verder te slapen. Zo heb ik al drie lessen gemist. De scriptiebegeleider heeft (eindelijk) gemaild en laten weten mij volgende week te willen spreken, wat wil zeggen dat ik deze twee weken één officiëel ingeroosterd lesuur heb. Vandaag heb ik me in de regen gewaagd om wat boeken in te leveren - te laat volgens het systeem, omdat mijn betaling voor dit studiejaar nog niet is verwerkt geloof ik. Op de natte trappen en rondom de poorten van het hoofdgebouw zaten groepen nieuwe eerstejaars, duidelijk nog te bevangen door alle nieuwe ervaringen om te merken wat een grauwe dag het was. Ik interpreteerde hun drukke praten als nervositeit: de stiltes vullen in een eerste gesprek met potentiële nieuwe vrienden. In het gebouw waar ik de afgelopen maand gewerkt heb stond een lange rij buitenlandse studenten die de receptie wilden spreken, ordentelijk gehouden door een van mijn voorheen-collega's. Door mijn inactiviteit gisteren kon mijn a4-tje met gewerkte uren, dat ik toen had moeten inleveren, pas volgende maand verwerkt worden. In de bieb ben ik naar de kasten met taalkundeboeken gelopen, op de tweede verdieping, en heb min of meer lukraak interessant ogende boeken uit de kast getrokken. Taalkundeartikelen vind ik meestal makkelijk om te lezen, volgens mij omdat taalkunde nabij mijn normale modus van denken is, maar misschien is dat onzin - misschien zijn ze gemiddeld beter geschreven omdat men in die sector zelfgeselecteerd is op taalgevoel. Ik las een artikel over een praktisch onderzoek in Strassbourg - naar taalkeuze van klanten en verkopers in warenhuizen - en de intro van een artikel over de filosofie achter critical discourse analysis. Iets wat daarin werd gezegd maakte grote indruk, namelijk dat taal niet op zich beschouwd kan worden los van sociale status, maar dat het de sociale realiteit juist bouwt of helpt te bouwen. Daarna was ik echter te moe om door te lezen. Thuis stond ik een tijdje met mijn hoofd tegen de waslijn, maar toen vond John dat ik gek deed en maakte hij citroen-tijmchips en thee voor me.

Omdat ik volgend jaar wellicht in een Duitssprekend land verder wil studeren heb ik me samen met een vriendin ingeschreven voor een Duitse taalclub, waarvan deze avond de eerste les. Tot mijn geruststelling was het precies wat ik had gehoopt, namelijk een soort excuus om zoveel mogelijk Duits te spreken, met een lerares wiens functie niet was om ons oefeningen te laten doen of over grammatica te drammen, maar om met onderwerpen voor gesprekken te komen en desgevraagd een woord te vertalen. Op de vraag waarom ik daar was heb ik enigszins trots laten weten dat ik overwoog om in Luxemburg een Master te gaan doen. Gisteravond zag ik namelijk dat daar een drietalige studie over meertaligheid wordt aangeboden en het lijkt me een bijzonder goede optie. Claire hakkelde meer dan ik maar ik was erg blij dat ze zich ook had ingeschreven, het voelt een stuk minder dreigend tussen de andere deelnemers, die allemaal in "Ruhestand" waren - met pensioen dus. Na het eten heb ik een begin gemaakt in Frisch' Homo Faber, dat mama voor me mee heeft genomen. Het leest het beste met Google Translate ernaast om snel alle onbekende woorden op te kunnen zoeken, hoewel ik had verwacht dat de computer te afleidend zou zijn. Nu ben ik nog wakker met de bedoeling een post te schrijven over dat taalkunde niet aan zijn prescriptiviteit kan ontsnappen, maar het is meer een soort dagboekentree geworden. Wat dan ook.